- engindeniz.net - http://www.engindeniz.net/v3.0 -

Sanal Gerçeklik ve Arttırılmış Gerçeklik Üzerine…

Merhaba,

Birçok taslakta bekleyen yazım var ancak geçen E3 fuarında gördüğüm demolar sonrası ilk bunu tamamlaya karar verdim

Sanal Gerçeklik (Virtual Reality ) ve Arttırılmış Gerçeklik (Augmented Reality) konularında büyük yollar katedildi…

Sanal gerçeklik – VR şu anda özel üretilen gözlüklerle kullanılıyor.

Meşhur bilim kurgu dizisi Star Trek tarafından 1960 ‘lı yıllarda ilk kez gördüğümüz – duyduğumuz sanal gerçeklik kavramı 2010 yılı itibari ile hayal olmaktan çıkıp hayatımıza girdi 2014 yılında hızlı bir ivme kazandı ve 2015 başında artık ilk zamanlara göre çok daha başarılı iştah açıcı demolar görmeye başladık

Sanal Gerçeklik – VR için 2020 yılına kadar 30 milyar dolarlık bir endüstri olması bekleniyor.
Elbette zaman geçtikçe teknolojisi gelişiyor buna paralel sunulabilecek hizmet alanı da genişiyor.
Gözlüklerin görüntü kalitesi, VR ortamı için yazılım desteği-geliştirici yazılım kitleri , teknoloji erşim için parça fiyatların düşmesi gittikçe iyileşmekte. Durum böyle olunca, akıllı telefon gibi herkesin ulaşabileceği, hatta herkesin yazılım yapabileceği yada var olan yazılımını VR’a uyarlayabileceği bir teknoloji ortamı oluşacak diyebiliriz.

Piyasada birçok VR teknolojisi var.

Benim ilgimi çeken ve takip edebildiklerim aşağıda:

VR ile sanal bir ortam dünya içine girip gerçek dünyadan soyutlanmaktayız.
Bu oyun oynarken karakterin kendisi olmak, araba sürücüsü olup arabanın içinde yer almak yada film seyrederken filmin içinde olmak gibi bir şey… Aynı şekilde üç boyutlu mimari çalışmalarda modeli interaktif bir şekilde yönetmek ve buna benzer bilimsel çalışmalarda , çalışmanın içinde yer almak mümkün.

Benim öngörüm, şu anki gidişattan da gözükeceği üzere özellikle mobil ile %100 entegre çalışacak VR gözlüklerin yakın gelecekte popüler olacağı yönünde. Zira yukarıdaki örneklere de bakarsak birçok telefon firması bu konuya yatırım yapıyor.  VR ortamı sosyal iletişim deneyimini arttıracak ve en çok ilgiyi de bunun çekeceği kesin. 
Buna paralel olarak VR kendi sanal dünyamızı yaratacağından , kişiye özel sanal ofisler özellikle iş hayatında ön plana çıkacak. Lokasyondan bağımsız çantanızda taşıdığınız VR gözlükle sanal ofisinize mobil telefonunuz sayesinde girip bulut teknoloji ile her dosyanıza sanal ortamda erişebileceksiniz, hatta sanal bilgisayarınız ile gerçekten ofiste çalışıyor gibi işlerimizi yapabileceğiz. Hatta çalışmak için önümüzde bir bilgisayar hayal etmeyin lütfen, etrafınızda birden çok hayatınızı kolaylaştıracak ekranlar hayal edin :)
Sonuçta adı üzerinde sanal bir dünyadan bahsediyoruz 360 derece size ait, size özel tasarlanmış olacak…

Yukarıda saydığım VR’lardan en ucuzu Google’ın cardboard oldukça hoş ve basit.
Kullanımı pek rahat değil, sonuçta kartondan :) ama VR dünyasını merak edenler için en ideali diyebilirim. Google’ın akılcı yaklaşımı, VR’ı erişilmez olmaktan çıkarmış durumda…
Var olan telefonunuzu, dilerseniz Google’ın verdiği planlara göre kartondan katlayıp yaptığınız, dilerseniz satın aldığınız gözlüğün içine koyarak 360 derece youtbube kanalındaki birçok video’nun içine girebilir. Google play’daki VR destekli oyunları oynayabilir ve uygulamaları kullanabilirsiniz. (Kartonu aliexpress’te çok uygun fiyata edinebiliyorsunuz)
Diğer hızlı bir çözüm sağlayan Merge VR… Cardboard gibi telefonunuzu gözlüğe takarak kullanıyorsunuz ancak gözlük kendi başına bir donanımı var birde kontrol edebilmeniz için kumandaya sahip.

VR teknolojisinin en popüler olanı geçtiğimiz senelerde facebook’un satın aldığı Oculus Rift….
Facebook bu girişime 2 milyar dolar ödedi.
Aslında çok fazla kafa yormayıp Facebook gibi başarılı bir firma tarafından ödenen bu rakamdan VR’ın geleceği nokta konusunda şimdiden olumlu bir tahmin yapmak yanlış olmayacaktır :)
Diğer VR’lardan önce , VR’ın öncüsü diyebileceğimiz bu girişim şu anda en tecrübelisi diyebiliriz.
Aslında bir VR’ın başarısı kullanılan yazılımın başarısı ile doğru orantılı. Geçtiğimiz WEBRAZZİ Mobil’15 konferansında Turkcell’in standında bir VR gözlüğü deneme fırsatı buldum. Yazılımı istiklal caddesinde bisiklet kullanarak yoldaki puanları toplamak üzerineydi.
Öncelikle oyunun grafikleri rezaletti. Oynanabilirlik 10 üzerinden 1 idi.  Grafiklerin ve kontrollerin kötü oluşu resmen 2 saatlik başımın ağrımasına yol açtı.

O zaman yine anladımki teknolojik donanım ne kadar geniş imkanlı olursa olsun, ciddi bir yazılım desteği gerekiyor.
Bu kadar temel bilgi ve açıklamalardan sonra sonuç olarak diyebilirimki VR teknolojisi gelişmeye devam ediyor ve çok güzel bir platform olacağı kesin. Bence iki eksi yönü var

VR teknolojisi gelişe dursun. Microsoft’un Arttırılmış Gerçeklik teknolojisi “Hololens” tüm dikkatleri üzerine çekti diyebilirim
Dünyanın yakından takip ettiği meşhur oyun fuarı E3 ‘de yaptıkları bu demo ile açıkcası tüylerim diken diken oldu . Taslaktan bekleyen bu yazımıda açıkcası bu demo sonrası tamamlamaya koyuldum.

(HD seyretmek için https://youtu.be/xgakdcEzVwg [2])
Video’da gözlüğü takan kişinin gördüğü üç boyutlu hologramlar özel bir kamera ile başka açıdan izleyicilere sunuluyor. Adeta sihirli gibi…

Daha önce Build 2015 ‘de yaptıkları demo’da ayrıca güzel

(Bu arada microsoft , video’da gördüğünüz sanal hayvanı “holopet” olarak patentledi. Bakalım bu yeni sektörde neler popüler olacak)  :)

Jedi Master Yoda ‘nın Holografik görüntüsü…. Star Wars: Episode III Revenge of the Sith.

Arttırılmış gerçeklik videolardan anlaşılacağı üzere sanal gerçeklikteki gibi kullanıcıyı dış dünyadan soyutlamayan bir teknoloji daha önce eşini-benzerini bilimkurgu filmlerinde gördüğümüz holografik görüntü sağlıyor. Tek farkı, hologramı görebilmek için özel bir gözlük takmanız gerekiyor zira hologram dediğimiz görüntüde aslında dış ortamda değil bu gözlük içerisinde oluşuyor ve baktığınız gerçek dünyada konumlandırılarak belirli bir yerde gösteriliyor.

 

 

Böylece filmlerdeki (örneğin starwars ‘daki mesajlaşma) gibi gerçekci bir görüntü ile ve gerçek dünyanızda karşılaşıyorsunuz.

Yukarıda linkini verdiğim demo’da görüldüğü gibi Hololens ile yapılabileceklerin bir sınırı neredeyse yok.  VR’dan farklı olarak dış dünyandan soyutlanmadan kullanıcının bulunduğu ortamla etkileşime girmesi açıkcası beni çok heyecanlandırıyor.

Şöyle hayal edin. Çok beğendiğiniz bir araba modeli var. Şu anda inelemek isterseniz internetten resimlerine bakarsınız. Hololens ile (ilerleyen senelerde birçok firmanın bunu destekleyeceğine kesin gözüyle bakıyorum) istediğiniz arabayı salonunuzdaki masa üzerine getirebilecek elinizde çevirip kapısını açabilecek hatta büyütüp içini görebileceksiniz.  Bunun için etrafın karanlık olmasına gerek yok, dış dünyadan soyutlanmadan arkadaşınızla konuşurkende yapabilirsiniz

Aynı şekilde şehir haritasını duvarınıza yansıtıp interaktif bir şekilde tüm duvarınıza bir yol haritası çizebilirsiniz, sınırınız sizin duvarınız :)

İş hayatınızla ilgili bir örnek verelim, oteldesiniz, gözlüğü takıyorsunuz ve önünüzde duran boş çalışma masanız birden bilgisayar, çeşitli bildirimlerin olduğu ekranlar, eposta kutunuz ve iş dosyalarınızla doluyor. Arttırılmış gerçeklikle bütün bunlar gerçekten masanın üzerinde konuçlanmış bir şekilde , kafanızı başka yöne çevirdiğinizde onlar masada durmaya devam ediyor…

Bence bu teknoloji VR’dan daha çok ilgi çekecek.

Yapılabileceklerin bir sınırı yok… Bilimsel araştırmalar, sinema – TV , iletişim , mimari-sanatsal modellemeler ve tabi ki çıktığı ilk günden itibareb en çok ilgiyi görecek oyunlarda vazgeçilmez olacağı kesin.
Türkiye’de en çok ilgiyi eminim FIFA oyunu görecektir :) Herkes büyük bir yemek masası üzerinde üç boyutlu futbol sahası konumlandrıp maç yapmak ister…

Hololens’in bir fiyatı henüz açıklanmadı 2016 yılı sonunda piyasaya sunulması bekleniyor.

http://www.microsoft.com/microsoft-hololens/en-us [3]

Hololens’i ilk görüp hayran kaldığımda microsoft’u takdir ettim. Ancak nedense gönlüm google’dan yana… Peki google’ın bir girişimi yokmu. Sanal gerçeklik çalışmaları için yaptığı, belkide en ucuz çözüm cardboard bence olağanüstü ve kullanıcı dostu idi.
Peki arttırılmış gerçeklik için bir şey yapmıyor mu?

Tabiki yapıyor :)

Magic Leap

(HD Seyretmek için https://youtu.be/kPMHcanq0xM [4])

Google’ın 500 Milyon Dolar yatırım yaptığı bir girişim video’dan görüldüğü gibi oldukça dikkat çekici imkanlar vaad ediyor. Hololens ile aynı yeteneklere sahip ve etkişimli dinamik hologramlar sunuyor.

Henüz geliştirilme aşamasında olan bu gözlük için Microsoft’un yaptığı gibi henüz fiziksel bir demo maalesef yok. Umuyorum vaad edilenleri görebiliriz.
İlk VR tanıtımlarında demo olarak gösterilenler ile ilk prototipler üretildiğinde aynı kalitede olmamıştı. Ancak zaman içerisinde oldukça yol aldılar bu nedenle arttırılmış gerçeklik demolarında da bence fazla bir şey beklememek gerekiyor ,bu sadece bir adım, zamanla düzelecektir. Nitekim Microsoft’un görsel tanıtımlardaki performansı oldukça iyiydi. Sırada Google var. Ondan da güzel bir gerçek demo bekliyoruz…

Bu arada Magic Leap’i duyunca Google Glass’ın projesinin neden iptal edildiğini daha net anladım. (Elbette resmi olarak böyle bir açıklama yok, iptal nedeni özel hayatın gizliliği densede şöyle bir bakınca Magic Leap ‘in yanında google glass adeta bebek oyuncağı gibi kalıyor… )

2007 yılında ilk dokunmatik akıllı telefonu gördüğümüzde bu bir devrim demiştik ve akıllı telefonlar adeta kişisel asistanımız oldu. İşimizi telefon üzerinden yönetebilir olduk. 2016-2017 seneleri de sanal ve arttırılmış gerçeklik gelişmeleriyle aynı etkiyi yaratacak…
Birçok büyük firma sanal gerçeklik için yatırım yapmaya başladı bile. Aynı şekilde arttırılmış gerçeklikte kendini gösterdiğinde ciddi yatırımlar alacak ve buna paralel hayatımıza girecek bir çok hizmet yer alacak.

Her ne kadar kullanımları çok fazla olmasada ülkemizdeki Xbox için yapılan kinect ile kullanılan bankacılık uygulaması yada Google Glass için yapılan Türkiye’nin ilk finansal uygulaması yeni çıkan teknolojileri takip etmek ve kullanımı adına oldukça heyecan verici idi. Bu gelişmeler ile bakalım daha neler göreceğiz:)

Sevgiler

Be Sociable, Share!
  • [5]
  • [6]
  • [7]
  • [8]